Skip to main content

Deddfwriaeth gyfredol

Bydd y ddeddfwriaeth sylfaenol bresennol a'r is-ddeddfwriaeth bresennol ar gyfer amgylchedd hanesyddol Cymru yn darparu'r deunydd crai ar gyfer y prosiect cydgrynhoi. Os bydd popeth yn mynd rhagddo yn ôl y cynllun, y canlyniad fydd ailddatgan y gyfraith honno'n ddwyieithog mewn Deddf newydd i Gymru. 

Y ddeddfwriaeth sylfaenol

Mae'r ddeddfwriaeth sylfaenol sy'n berthnasol i Gymru yn cynnwys Deddfau Senedd y DU, Deddfau'r Senedd/Cynulliad Cenedlaethol (o 2011 i'r presennol) a Mesurau'r Cynulliad Cenedlaethol (rhwng 2007 a 2011). Yn aml iawn, mae deddfwriaeth sylfaenol yn nodi egwyddorion craidd y gyfraith ac yn sicrhau bod yna ddarpariaeth i is-ddeddfwriaeth neu ddeddfwriaeth eilaidd gynnwys rheolau manylach.

Y prif Ddeddfau

Ar hyn o bryd mae yna ddwy brif Ddeddf sylfaenol ar gyfer gwarchod a rheoli amgylchedd hanesyddol Cymru:

Mae trydedd Deddf yn diwygio Deddfau 1979 a 1990 ac yn cyflwyno rhai darpariaethau annibynnol ar gyfer Cymru:

Deddfau eraill

Gellir ystyried cydgrynhoi Deddfau eraill hefyd, neu adrannau perthnasol. Mae'r rhain yn cynnwys:

Yr is-ddeddfwriaeth

Yn aml, mae is-ddeddfwriaeth (y cyfeirir ati hefyd fel deddfwriaeth eilaidd) yn rhoi'r manylion ychwanegol sydd eu hangen er mwyn rhoi cnawd ar y prif ddatganiadau cyfreithiol a geir mewn Deddfau. Gall fod ar amrywiaeth o wahanol ffurfiau: rheoliadau, gorchmynion, rheolau a chynlluniau, a gall gynnwys canllawiau statudol a gorchmynion lleol.

Ar hyn o bryd, mae'n rhaid gosod y darnau perthnasol o ddeddfwriaeth sylfaenol ac is-ddeddfwriaeth ochr yn ochr a'u darllen gyda'i gilydd er mwyn cael dealltwriaeth lawn o'r gyfraith ar bwnc penodol. Lle y bo'n briodol, bydd is-ddeddfwriaeth yn cael ei hymgorffori yn y Ddeddf newydd, felly bydd yr holl gyfraith berthnasol ar bwnc penodol ar gael mewn un lle. Efallai na fydd is-ddeddfwriaeth y mae angen ei diwygio'n aml, er enghraifft, er mwyn adlewyrchu amodau sy'n newid, yn addas i'w chynnwys.