Drysau Agored - Sant Dogmael, Melin

Mae Eglwys Melin, sydd wedi’i chysegru i Saint di-nod o’r enw Dogmael neu Dogfael, yn esiampl o geometreg Fictoraidd Uchel gydag ychydig iawn o fanylion allanol. Cafodd yr eglwys ei hadeiladu gan Robert Jewell Withers yn 1864 a chafodd ei chomisiynu gan y rhamantydd Gothig, Syr Thomas Davies Lloyd o Fronwydd yng Ngheredigion.

Dim ond un ffenestr wydr lliw sydd ynddi: y ffenestr lansed y tu ôl i’r allor, sef Croesholiad gyda’r Santes Fair a Sant Ioan, mewn lliwiau llachar, gan Lavers a Barraud o 1865. Ymhlith y dodrefn eraill mae corau pinwydd gyda’u pennau wedi’u siapio, pulpud gyda phaneli siâp fesica, seddi, rheiliau cymun, darllenfa a bwrdd cymun. Yn y seintwar, mae reredos o gerrig nadd wedi'i baentio, gyda phaneli teils pum lliw o'r ansawdd gorau. Mae'r bedyddfaen carreg nadd wythonglog wedi’i ddylunio gan Withers hefyd. Mae'r festri, i'r gogledd o'r gangell, yn cynnwys lle tân ac ambari sydd wedi'i osod ar groes.

Yn anarferol, nid oes cofebau yn yr eglwys. Fodd bynnag, mae'r waliau'n arddangos arteffactau diddorol eraill o gyfnod ailfodelu'r eglwys, gan gynnwys cynllun o'r eglwys newydd, a bwrdd ICBS safonol yn cofnodi grant o £75, ar yr amod bod  o leiaf 77 o’r seddi’n rhai rhad ac am ddim. Gallwch hefyd weld Beibl Cymraeg yr SPCK (1858), Llyfr Gweddi Gyffredin, a Beibl Cymraeg Darluniadol, gyda sylwebaeth gan Owen Jones.

Ymweliadau hunan-dywys; taflenni gwybodaeth ar gael.

Cyfeiriad: Oddi ar yr A487, Melin, Felindre, Crymych, Sir Benfro, SA41 3PX.

Nodwch nad yw Llandudoch a Melin yn ymddangos ar Google Maps.