Drysau Agored - Eglwys Sant Iago, Llangiwa

Daw rhannau hynaf yr adeilad hwn o'r 12fed Ganrif, gan gynnwys y ffont twba a thystiolaeth o ffenestr Normanaidd dau olau yn uchel yn y talcen gorllewinol. Mae'r rhan fwyaf o'r adeilad yn dyddio o'r 14eg–15fed Ganrif, ac mae hyn yn cynnwys dau do wagen godidog dros y gangell a'r corff. O ran ei arddull, credwn fod y to yn dyddio o 1475–1525, cyfnod gwych o ailadeiladu eglwysi. Ychwanegwyd ffenestri newydd a festri gan Thomas Nicholson o Henffordd yn 1889. Cafodd y plastr ei grafu o'r waliau mewnol bryd hynny hefyd – mae erthyglau papur newydd y cyfnod yn cadarnhau hyn.

Rhwng y corff a'r gangell, mae anghysondebau yn y gwaith maen yn tystio i sgrin a llofft fod yno ryw dro, ac mae cerflun o Sant Iago o'r 16eg Ganrif yno bellach.

Llangiwa

Y Grysmwnt

Sir Fynwy

NP7 8HD

Cyfeirnod grid OS

SO 392 258

what3words:

mows.pays.late