Hwyl a hanes Cymru dros hanner tymor mis Mai gyda Cadw
Bydd digon i gadw teuluoedd yn ddiddig dros hanner tymor mis Mai, wrth i Cadw gyflwyno rhaglen lawn dop o ddigwyddiadau mewn cestyll, abatai a henebion o Fôn i Fynwy.
Dewch i ymgolli'n lân yng ngorffennol Cymru. Mae ystod eang o ddigwyddiadau wedi’u trefnu rhwng dydd Sadwrn 23 a dydd Sul 31 Mai, o weithdai rhyngweithiol a gweithgareddau ymarferol - y cyfan wedi'i gynllunio i ennyn chwilfrydedd a dod â hanes Cymru yn fyw.
Gyda gweithgareddau'n amrywio o ysgol farchogion a gweithdai difyrwyr, i lwybrau antur a chreaduriaid swigod, mae rhywbeth at ddant pawb dros y gwyliau.
Dywedodd Prif Weithredwr Cadw, Kate Roberts:
“Mae hanner tymor y Sulgwyn yn gyfle perffaith i deuluoedd fynd allan i archwilio'r hanes anhygoel sydd ar garreg eu drws yma yng Nghymru. Mae'r rhaglen eleni wedi'i chynllunio i fod yn ymarferol, yn ddifyr ac yn hwyliog dros ben, gan roi cyfle i ymwelwyr o bob oed gysylltu â gorffennol ein cenedl a threulio amser o safon gyda'i gilydd yn yr awyr agored.
“Gyda mynediad am ddim i blant gydag unrhyw oedolyn sy'n aelod o Cadw, mae'n opsiwn sy’n rhoi gwerth am arian i deuluoedd sy'n trefnu diwrnodau allan dros y gwyliau. Mae aelodau Cadw yn mwynhau mynediad diderfyn i dros 130 o leoliadau hanesyddol ledled Cymru, ochr yn ochr ag ystod o fanteision unigryw, sy'n ei gwneud hi'n haws nag erioed i ddysgu a darganfod rhywbeth newydd.”
Gyda dros 20 o ddigwyddiadau ymlaen dros y gwyliau, mae uchafbwyntiau’r hanner tymor yn cynnwys:
Y De
Dydd Sadwrn 23 Mai - Dydd Sul 31 Mai, 10am - 4pm
Dewch i grwydro a chwilio am gliwiau yn yr her bingo hon sy'n addas i'r teulu cyfan ar dir y Castell. Yn llawn ffeithiau diddorol ac addas i bob oed.
Llwybr Plant Gemau’r Llengoedd (Baddonau Rhufeinig Caerllion)
Dydd Sadwrn 23 Mai - Dydd Sul 31 Mai, 10am - 4pm
Dilynwch lwybr y plant i ddarganfod sut oedd y Rhufeiniaid yn defnyddio tlysau fel symbol o chwaeth a statws, a dysgwch y stori ryfeddol y tu ôl i'r 88 o emfeini a ddarganfuwyd gan archeolegwyr yn nraeniau'r baddondy hynafol ar ôl llithro o afael eu perchnogion ganrifoedd maith yn ôl.
Dirgelwch Llofruddiaeth Ganoloesol (Castell Rhaglan)
Dydd Sul 24 - Dydd Llun 25 Mai, 11am-3.30pm
Dewch i gloddio am gyfrinachau a datrys trosedd iasol mewn digwyddiad y gallwch ymgolli ynddo yn un o gestyll mawreddog Sir Fynwy. Defnyddiwch eich sgiliau ditectif wrth gasglu cliwiau a chanfod y gwir - gyda gwobrau i'r sawl sy'n datrys y dirgelwch.
Diwrnod Cerddoriaeth Ganoloesol (Abaty Tyndyrn)
Dydd Sadwrn 30 Mai - Dydd Sul 31 Mai 10am-4pm
Dewch i gael eich swyno gan gerddoriaeth ganoloesol, o alawon rhamantus caneuon serch y trwbadwr i gyfansoddiadau cysegredig i'r Forwyn Fair. Profiad cyfareddol lle bydd ymwelwyr nid yn unig yn gweld cyfoeth o offerynnau hanesyddol ond hefyd yn eu clywed yn dod yn fyw.
Y Gogledd
Garsiwn y Castell a Saethwyr y Ddraig Goch (Castell Caernarfon)
Dydd Sadwrn 23 a Dydd Sul 24 Mai 11am - 4pm
Dewch i Gastell Caernarfon i fwynhau amrywiaeth o weithgareddau hwyliog gan gynnwys dysgu sgiliau canoloesol gyda Garsiwn y Castell neu roi cynnig ar saethyddiaeth gyda Saethwyr y Ddraig Goch.
Dynion Arfog (Castell Biwmares)
Dydd Sadwrn 23 – Dydd Llun 25 Mai, 10am – 5pm
Bydd Castell Biwmares yn ferw gwyllt wrth i farchogion brwydrol gymryd drosodd ar gyfer rhaglen lawn o brofiadau canoloesol sy'n addas i'r teulu cyfan. Gall ymwelwyr hyfforddi yn ysgol y marchogion, rhoi cynnig ar glefydda a gwylio arddangosfeydd ymladd byw, ochr yn ochr â dysgu sgiliau syrcas dan arweiniad difyrwyr, adrodd straeon, crefftau traddodiadol ac arddangosiadau hanes byw. Gyda cherddorion crwydrol yn dod â'r castell yn fyw, mae'n argoeli i fod yn ddiwrnod i’w gofio.
Y Plantagenetiaid (Castell Harlech)
Dydd Sadwrn 23 - Dydd Llun 25 Mai, 11am-4pm
Bydd bywyd y tu fewn i furiau'r castell yn dod yn fyw gydag arddangosiadau o geffylau a chyfarpar, sioe saethyddiaeth, dawns a chân. Tipyn o sioe ac addysg i'r teulu cyfan! Dewch i gael profiad hanes byw dros benwythnos gŵyl y banc yng nghwmni’r Plantagenetiaid canoloesol yn Ardudwy.
Y Gorllewin
Ffair Grefftau Ystrad Fflur (Abaty Ystrad Fflur)
Dydd Sul 24 Mai 11am – 3pm
Ar y Sulgwyn, bydd Abaty Ystrad Fflur yn cynnal ffair grefftau fywiog sy'n cynnwys celf, crefftwaith a chynnyrch lleol, ochr yn ochr â gweithgareddau addas i deuluoedd, teithiau tywys a mwy.
Bubbleman Rainbow Gecko (Castell Talacharn)
Dydd Sadwrn 30 - Dydd Sul 31 Mai 2026 11am - 4pm
Bydd Bubbleman a'r Bubble Faerie yn dod â hud a lledrith chwareus i'ch diwrnod mewn perfformiad cwbl ryngweithiol, gyda swigod enfawr, anifeiliaid swigod a hyd yn oed creadigaethau wedi'u rhewi. Gall ymwelwyr o bob oed ymuno â'r hwyl, dysgu ambell dric a mynd â'u hatgofion llawn swigod eu hunain ’nôl adref.
Y Canolbarth
Llwybr Antur Tre-tŵr (Llys a Chastell Tre-tŵr)
Dydd Sadwrn 23 Mai a Dydd Sul 31 Mai 10am – 4.30pm
Camwch i Lys a Chastell Tre-tŵr, Powys, lle mae dirgelwch chwareus yn aros amdanoch wrth i ymwelwyr chwilio am ddrysau bach cyfrinachol sydd wedi'u cuddio ar hyd a lled y tŷ a'r gerddi. Mae pob darganfyddiad yn agor y drws i fywyd canoloesol, gan wneud y daith ryngweithiol hon yn antur hwyliog a diddorol i deuluoedd ac archwilwyr ifanc.
Mae digwyddiadau eraill yn lleoliadau hanesyddol Cadw yn cynnwys:
Y De
- Celf Tywod: Tariannau Canoloesol (Castell Cas-gwent)
- Beth am ddarganfod... Cadw gwenyn yn yr Oesoedd Canol (Castell Cas-gwent)
- Mai Llawen! (Castell Coch)
- Gwnewch ac Ewch hanner tymor mis Mai (Castell Cas-gwent)
Y Gogledd
- Gwraig Hysbys (Plas Mawr)
- Gweithdy Llysieuol (Caer Rufeinig Segontium)
- Chwedlau a Chaneuon efo Mair Tomos Ifans (Castell Cricieth)
Y Canolbarth
- Llwybr Ystlumod Tre-tŵr (Llys a Chastell Tre-tŵr)
- Clywed Cerddoriaeth Canoloesol (Llys a Chastell Tre-tŵr)
Y Gorllewin
- Diwrnod Gweithgareddau i Blant (Abaty Ystrad Fflur)
- Hanes Byw Llyngesol HMS Wales (Castell Talacharn)
I'r rhai sy'n awyddus i fanteisio ar arlwy hanner tymor mis Mai, mae aelodaeth Cadw yn cynnig mynediad am ddim i'r digwyddiad dan sylw a mynediad diderfyn i dros 130 o fannau hanesyddol ledled Cymru, gan gynnig ffordd unigryw o archwilio treftadaeth gyfoethog y genedl. Mae plant hefyd yn mynd am ddim gydag unrhyw aelodaeth oedolyn.
Bydd detholiad o lefydd hanesyddol mwyaf diddorol Cadw – gan gynnwys Castell Oxwich, Castell Cilgerran, Capel y Rug a Hen Eglwys Llangar – hefyd ar agor ar gyfer teithiau tywys gydol yr haf. Rhagor o fanylion: https://cadw.llyw.cymru/ymweld/be-syn-digwydd/ymunwch-a-cadw-am-gyfres-o-deithiau-tywys-yn-rhai-on-mannau-hanesyddol-mwyaf