Skip to main content

Arolwg

Yn fwy na swm ei rannau

Trefaldwyn yw un o’r cestyll sydd, hyd yn oed mewn adfail, yn cadw awyrgylch a phresenoldeb pwerus sy’n codi y tu hwnt i’w gyflwr presennol. Efallai mai ei leoliad sy’n gyfrifol am hynny, ar glegyr serth uwchben tref Sioraidd ddel gyda golygfeydd pellgyrhaeddol ar draws ffin Cymru. Dechreuwyd ei adeiladu tua 1223 yn ôl gorchymyn Harri III mewn ymateb i bŵer cynyddol tywysog brodorol Cymru, Llywelyn ap Iorwerth (Llywelyn Fawr); cymerodd castell carreg Trefaldwyn le caer bren gerllaw o’r enw Hen Domen. Yn sefyll ar ei gefnen greigiog, roedd y gaer newydd hon yn llawer cadarnach ac yn fwy soffistigedig, gyda chwrt mewnol o garreg, ffynnon, ffosydd amddiffynnol dofn a phontydd codi’n eu croesi, a thref furiog.

Defnyddiwyd y castell yn barhaus am ganrifoedd, gan oroesi ymosodiadau gan Llywelyn ym 1228 a 1231 a mab Llywelyn, Dafydd, ym 1245. Daeth y castell i ben yn y pen draw yn ystod y Rhyfel Cartref, pan gwympodd i’r Seneddwyr ac fe’i dymchwelwyd ym 1649, gan adael dim ond y tyrrau brau a’r waliau isel sy’n sefyll heddiw.


Amseroedd agor

Bob dydd 10am - 6pm

Mynediad olaf 30 munud cyn cau

Bob dydd 10am - 4pm

Mynediad olaf 30 munud cyn cau

Ar gau 24, 25, 26 Rhagfyr a 1 Ionawr


Cyfleusterau

Mynediad i feiciau icon Maes parcio icon Dim dronau icon Dim ysmygu icon

Mae lle i gadw beiciau ar gael yn y maes parcio neu’n agos i’r safle.

Gall tua 15 car barcio ar y safle gydag 1 lle parcio penodol i bobl anabl (tua 100 metr).

Nid yw Cadw yn caniatáu hedfan dronau o’u safleoedd nac uwchlaw eu safleoedd. Yr unig rai sydd â hawl i wneud hynny yw contractwyr sydd wedi’u comisiynu i gyflawni dyletswyddau penodol. Bydd y contractwyr hynny yn cyflawni gofynion CAA yn llawn ynghyd â bod a sicrwydd yswiriant ac yn gweithredu dan amodau sydd wedi’u rheoli.

Ni chaniateir ysmygu.


Cyfarwyddiadau